Fivelga

de historische vereniging van voormalige gemeente 't Zandt
Eenum, Leermens, Oosterwijtwerd, 't Zandt, Zeerijp, Zijldijk 

Lezing op 4 oktober 2024

Locatie nog vast te stellen, inloop vanaf 19:00 uur, aanvang 19:30 uur.
Spreker is archeoloog André Pleszynski van ingenieursbureau MUG Leek. Hij vertelt over opgravingen te 't Zandt.
Leden entree gratis en inclusief consumptie, niet leden € 5,00 exclusief consumptie. Lid worden?

Open monumentendag 

Markeer 14 en 15 september in uw agenda voor een unieke ervaring tijdens de Nationale Monumentendag, waar we de diepgewortelde historie van ons land op een speciale manier vieren. Dit jaar staat het evenement in het teken van 'Verbinding', een thema dat ons uitnodigt om de rijke verhalen van ons verleden te herontdekken en te zien hoe deze in onze huidige tijd nog steeds relevant zijn.

Monumenten die aan de monumentendag mee doen 2024

’t Zandt Mariakerk
Midden in het dorp staat de pas gerestaureerde, van oorsprong katholieke Mariakerk, nu een Hervormde kerk.
Zaterdag open van 10-17 uur. Van 13-17 uur en wordt het orgel bespeeld en zijn er rondleidingen.
Beide activiteiten duren ± een half uur en worden om en om gegeven.
Zondag is de kerk alleen open van 10-17 uur, er zijn geen activiteiten. Toren beide dagen gesloten.
Adres: Hoofdstraat 43. Mailadres: mariakerk@hotmail.com

’t Zandt Alberdaheerd
De Boerderij is gebouw rond de 15e eeuw en nadat er vele adellijke families hebben gewoond heeft de fam. Boerma in 1972 de boerderij gekocht. Er huisvest nu een sierviskwekerij. De boerderij is te bereiken via een lange oprijlaan met bomen en de boerderij is omgeven door prachtige grachten en tuinen. Op het terrein zijn ook een theehuis, duiventil en bakhuis op afstand te bewonderen. Op beide dagen van 10-17 uur kunnen bezoekers de tuinen (behalve de singel) en de schuren bezichtigen.
Is het weer slecht, dan zijn de tuinen alleen te zien vanaf de weg.
Adres: Boslaan 1

’t Zandt Theehuis Alberdaheerd
Op het terrein van de Alberdaheerd staat een prachtige theehuis op palen gebouwd omstreeks 1875. Het is nu rood van kleur, maar ± 2025 zal het weer gerestaureerd worden en in de oude kleur geel geverfd worden. De theehuis is dagelijks open. Tijdens de monumenten dagen is de Historische vereniging er gehuisvest van 10-17 uur. U bent van harte welkom in het theehuis en kunt u kennis maken met de vereniging en haar bestuur. Zij kunnen u ook informeren over de boerderij en andere monumenten in de omgeving.
Adres: Boslaan 1 't Zandt

Oosterwijtwerd Mariakerk

De Mariakerk van Oosterwijtwerd is het hele jaar open als plek van bezinning en stilte.

Je kunt er altijd binnenlopen voor een moment van rust, voor een kaars of een kop thee.

Er zijn mooie kaarten van omringende kerken en het Groninger landschap te koop.

In 1741 bouwde Christan Müller een huisorgel dat in 1845 in de kerk werd geplaatst. Jan Doornbos heeft in 1895 het orgel van een nieuwe kast voorzien. Het orgel is te bespelen. Buiten ligt een klein labyrint. In de kerk ligt informatie over het labyrint en over het klooster en het pelgrimshuis die in de middeleeuwen bij de kerk stonden. Vanaf de wierde is er het mooie uitzicht over het weidse land. Een fijne plek om op adem te komen! De kerk is open van 10-17 uur.

Adres: Dorpstraat 29 Oosterwijtwerd

Oosterwijtwerd Rehoboth

Rehoboth was een bijgebouwtje van de Mariakerk. Het gebouw werd gerealiseerd in 1905. Later werd het gebouw afgestoten en is toen gekocht door Janke Poortvliet, zij heeft het nu in gebruik als atelier. Janke heeft vroeger tekenles gegeven op school en is nu amateur kunstenaar. Ze schildert figuratieve c.q. herkenbare kunst, veelal met dieren en natuur. Janke is aanwezig in het atelier en u kunt haar werk daar bewonderen.

Het atelier is alleen open op zaterdag 14 sept van 10-17 uur.

Adres: Dorpstraat 42 Oosterwijtwerd


Oosterwijtwerd Lijken/Baarhuisje

Op de algemene begraafplaats van Oosterwijtwerd staat het prachtig lijken/baarhuisje, stijl Amsterdamse School, gebouwd 1931. In de oorlog deed het dienst als onderduikadres. Omdat het niet volledig was afgewerkt is het gebouwtje, met financiële hulp van een gulle gever, geheel gerestaureerd ± 1980. Het kan helaas niet opengesteld worden, is in alle rust alleen te bezichtigen.

Adres: Damsterweg nr.? Oosterwijtwerd


Eenum Andreaskerk

De Andreaskerk, een pittoresk kerkje in Eenum en bovenop de hoogste terp in de omgeving staat behoort ook tot één van de oudste bakstenen kerken in de Ommelanden. Het romaanse kerkje werd gebouwd in de late twaalfde eeuw. In de loop der tijd is er veel veranderd aan de kerk. Zo is er in de 15e eeuw een ingang in de zuidmuur bijgekomen. Ook zijn de huidige ramen waarschijnlijk pas toegevoegd in de 16e eeuw. Het kerkje werd in de late 12e eeuw gebouwd. Romaans qua origine maar deels geamputeerd in de 19e eeuw: de halfronde apsis werd door een vlakke muur vervangen. Binnen is er een preekstoel uit 1654. In de 16e eeuw werden de originele vensters vervangen door grotere spitsboogvensters. De toren verscheen pas in 1710. De toren staat uit het lood door afgraving van de wierde, maar wordt mede overeind gehouden door aan de kerk gekoppelde balken. Er worden geen kerkdiensten meer gehouden, het fungeert nu als trouwlocatie. De kerk is alle dagen open van 10-17 uur en te bezichtigen.

Tijdens Monumentendag op zaterdag 14 september is Diane's Hobby Paleis uit Zijldijk aanwezig. Het adres voor brei- en haakpakketten en overige creatieve hobby's. Ze exposeert en verkoopt allerlei brei- en haakcreaties, zoals bijv. knuffels.
Adres: Kerkpad 14, 9913 PD Eenum


Zeerijp Jacobuskerk met vrijstaande toren

De hoge Romano-Gotische kerk van Zeerijp werd gebouwd tussen 1290 en 1350 en werd in de jaren ’60 grondig gerestaureerd. Opvallend is de schildering rond de ingang, net als  de robuuste vrijstaande toren met twee luidklokken uit 1502, gegoten door Geert van Wou sr.

Het indrukwekkende en veelgeroemde orgel is één van de zeldzame bewaard gebleven orgels gebouwd door Theodorus Faber, tussen 1646 en1651.

Rondleiding mogelijk op zaterdag en zondag start om 11:00 en 15:00 uur ± 45 min.

Open op zaterdag en zondag van 09:00 t/m 17:00.  

Adres: Borgweg 6, Zeerijp


Zeerijp molen “de Leeuw”

De achtkantige stellingmolen met twee koppels maalstenen en twee pelstenen is gebouwd  in 1834 te Solwerd en in 1865 verplaats naar Zeerijp. Open op zaterdag van 13:00 t/m 17:00 uur.

Adres: Borgweg 59, Zeerijp

Leermens Donatuskerk

De heilige Donatuskerk in Leermens: als de muren konden praten! Een millennium geleden, op de plek waar nu Leermens ligt (toen bekend als Linterminge), stond een bescheiden houten kerkje. Die werd vervangen door een robuuster gebouw van tufsteen, helemaal uit de Eifel aangevoerd. Door de eeuwen heen heeft de kerk veel gezien: ze ging van drie torens naar één, kreeg er meloen gewelven bij, een doxaal, overleefde een beeldenstorm, en werd flink opgeknapt na een brand vorige eeuw. Al die veranderingen zie je terug in de huidige contouren van het gebouw.
Tijdens de monumentendag op 14 en 15 september komt dit allemaal tot leven. Er zijn speciale rondleidingen om 11:00 en 14:30 uur, waarin je meegenomen wordt naar de tijd dat Vikingen hun schepen aanmeerden op een strand, slechts 400 meter ten noorden van de kerk.

Bovendien is er een leuke puzzel. Als je die oplost, krijg je een geheime code waarmee je een verborgen kistje kunt openen in de catacomben van de kerk. Vind je het kistje, dan wacht er een kleinigheidje op je.
Adres: Kerkpad 7, 9912 PB Leermens, dagelijks open.


Maar niet alleen historie. Jouw idee aanmelden...